Polonya, yaşlanan Sovyet yapımı Kilo sınıfı ORP Orzel denizaltısının yerine geçecek yeni nesil denizaltıları tedarik etme yolunda kritik bir aşamaya girdi. Başbakan Donald Tusk’un yıl sonu itibarıyla kazanan projeyi seçmesi beklenirken, savunma yetkilileri altı ülkenin denizaltı tasarımları konusunda bilgi talebinde bulundu ve teklifleri değerlendirmek üzere kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi.
Polonya Savunma Bakanlığı heyetleri, program (Orka/Orca) kapsamında son aylarda Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve İsveç’i ziyaret etti ve Güney Koreli yetkililerle bir araya geldi. Planlanan bu acil alım, Polonya’nın seyir füzeleriyle donatmayı hedeflediği yeni denizaltılarla Baltık Denizi’ndeki caydırıcılık kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Hükümetler Arası Ortaklık Vurgusu
Başbakan Donald Tusk, 17 Eylül’deki Bakanlar Kurulu oturumunda, planlanan sözleşmenin hükümet düzeyinde imzalanacağını ve bu nedenle teklif sunan ülkeyle daha ileri düzeyde bir siyasi ortaklık beklenebileceğini söyledi. Tusk, “Seçebileceğimiz çok sayıda [denizaltımız] var. Güvenliğimize yapılan yatırımın boyutu göz önüne alındığında, bu karar hükümetler arası bir görüşmeyle alınacak,” dedi.
Aynı oturumda Bakanlar Kurulu, hükümetin 2025 yılı sonuna kadar programın “nihai ortağını” yurt dışından seçmesini öngören bir kararı kabul etti.
Endüstriyel İş Birliği Yarışı ve PGZ’nin Merkezi Rolü
Orka programına üç ila dört denizaltı teslim etmekle ilgilenen Avrupalı ve Asyalı şirketler, Polonya’nın devlet savunma grubu PGZ (Polska Grupa Zbrojeniowa) ile iş birliğini artırmak için anlaşmalar imzalıyor. Seçilen yabancı tedarikçinin, tedarik konusunda PGZ’nin iştiraki olan PGZ Naval Shipyard ile işbirliği yapması gerekecek.
PGZ’nin savunma sanayisindeki merkezi rolü, onu yabancı oyuncular için cazip bir ortak haline getiriyor. Son olarak, İspanyol Navantia, alt teklifini ilerletmek için Ekim 2025’te sona eren Baltexpo fuarında PGZ ile bir Niyet Mektubu imzaladı. Bu anlaşma, Navantia’nın S-80 sınıfı denizaltısını tanıtmayı ve Polonya pazarında denizcilik iş birliği fırsatlarını araştırmayı amaçlıyor.
Lider Teklifler: Almanya, İtalya ve İsveç Ön Sırada
Polonya Savunma Bakanlığı sözcüsü, geçen Mayıs ayında uzmanların en yüksek puanları Almanya, İtalya ve İsveç’in tekliflerine verdiğini açıklamıştı. Bu üç teklif en yüksek puanları alsa da, kalan üç teklif (Fransa, İspanya, Güney Kore) hala yarışta tutuluyor.
Güney Kore: Tek Avrupalı olmayan tedarikçi olan Hanwha Ocean, PGZ ile teknoloji transferi ve iş birliği teklifi hazırladı. Hanwha Ocean, Polonya’da %100 yerel, bağımsız bakım, onarım ve operasyon (MRO) kapasitesi oluşturmayı hedefliyor. Şirket, Kanada ve Suudi Arabistan’ı da hedefleyerek KSS-III sınıfı denizaltısı için Polonya’yı ilk ihracat pazarı olarak güvence altına almayı umuyor.
İtalya: Fincantieri, 2023 IDEX fuarında sığ sularda gizli operasyonlar için tasarlanan S800 hafif denizaltısını sergiledi ve Körfez bölgesi dahil birçok müşterinin ilgisini çekti. S800, yakıt hücresi sistemi sayesinde sessiz çalışmasıyla öne çıkıyor.
Orka programı, Polonya tarihinin en büyük denizcilik alım programı olarak görülüyor ve Tusk hükümetinin yıl sonunda vereceği karar, Polonya’nın askeri ve siyasi ortaklıklarını uzun yıllar boyunca şekillendirecek.
